Lage hagen 50 – 150 cm

Lage hagen kunnen toegepast worden in voortuinen, om plantvakken te markeren of om tuinkamers te belijnen. Ook langs terrassen zijn lage hagen geschikt. Naast onderstaande soorten kan met regelmatige snoei ook Fargesia dracocephala Rufa als compacte, lage haag gekweekt worden.

Indocalamus tesselatus

Dit buitenbeentje binnen de bamboes heeft zeer grote bladeren. Deze vallen als dakpannen over elkaar waardoor een dichte bladstructuur verkregen wordt. Het is een goed wintergroene soort met een uitgroeihoogte van ca. 100 - 150 cm. Door de plant om de paar jaar terug te snoeien is een compacte haag te behouden. Erg mooi als contrasplant met bijvoorbeeld smalbladige, opgaande siergrassen (Miscanthus) op de achtergrond.

Sasa kurilensis

Sasa kurilensis heeft groot blad. Dit is de van oorsprong meest noordelijk voorkomende bamboe (Russische Kurillen eilanden ten noordoosten van Japan tot 50gr NB). Het is een zeer sterke lage bamboe (60 – 100 cm) met sterke uitbreidingsdrang. Een zeer goede bodembedekker met mooie golvende bladeren. Zeer goed winterhard en wintergroen. Kan door jaarlijkse snoei laag gehouden worden. Om de uitbreidingsdrang te beteugelen is het gebruik van wortelbegrenzerfolie (HDPE rhizoombarriere) aan te raden.

Sasaella masamuena Albostriata

Dit is een van de sterkste, lage bamboes die na een strenge winter nog perfect groen is. Het is een lage bodembedekker met een hoogte van 30 – 60 cm. Door de plant komen drie bladkleuren voor: in het voorjaar verschijnen nieuwe botergele bladeren, bonte bladeren (met donkergroen, lichtgroen en geelwitte banen) en grotendeels donkergroene bladeren met een enkel gele lijn. In de herfst verkleurd het blad grotendeels naar groentinten. Op zwaardere bodemtypen meestal polvormend, maar op losse (zand)grond breed uitgroeiend tot woekerend. Als smalle haag altijd binnen bamboefolie aanplanten. Door de plant om de paar jaar terug te snoeien blijft de groei compact, gesloten en met veel fris blad.

Bamboe voor de daktuin

De laatste jaren is er meer en meer vraag naar het gebruik van bamboeplanten op een daktuin. Op een dak heersen meer klimaat- en groeiextremen dan beneden, in de volle grond. Op basis van onze ervaringen hiermee hebben we een aanpak ontwikkeld om de kans van slagen zo groot mogelijk te maken. Informeer naar de voorwaarden en technische mogelijkheden op dit gebied. Met de juiste maatregelen zijn o.a. Fargesia dracocephala Rufa, F. robusta Campbell en diverse Phyllostachys- en Sasa soorten toepasbaar in dergelijke situaties

Bamboe in potten en bakken

Een veel gevraagde toepassing is het gebruik van bamboe in potten en bakken op of langs het terras. Bamboe in een pot permanent buiten heeft het zwaar te verduren. Het klimaat in een pot wisselt veel sterker dan in de volle grond: de verschillen tussen droog en nat en vooral tussen warm en koud zijn veel extremer.

Na een enkele nacht met matige vorst is een pot al volledig doorgevroren terwijl het in de volle grond wel twee weken moet vriezen voordat de gehele wortelkluit bevroren raakt. Als gevolg van een bevroren wortelkluit kan de plant geen water meer opnemen met de wortels terwijl het loof daar wel om vraagt, want zelfs midden in de winter, bij koude vrieswind, gaat de verdamping van het bladerdek door. Als er geen vocht kan worden opgetrokken naar het blad verdroogt de plant waardoor het blad verdort. Dit fenomeen geldt voor alle groenblijvende planten in pot.

Bedenk dat de wortels van een plant vaak de zwakste schakel zijn wat betreft winterhardheid. Als er geen andere mogelijkheid is of als het in een ontwerp wenselijk is een bamboe in pot te plaatsen neem dan een (zeer) grote pot, vul deze met een humusrijk, goed doorlatend mengsel en plaats de plant-in-pot uit de wind, liefst op een vorstvrije plaats tijdens vorstperioden in de winter.

Zorg dat er altijd een waterschaal onder de pot staat of geef handmatig regelmatig water, ook in de winter tijdens droge perioden (niet tijdens vorstperioden) en vooral ook in de zomer. Zelfs tijdens regenrijke perioden in de zomer kan het noodzakelijk zijn de bamboe extra water te geven omdat veel regenwater langs het blad afloopt en de pot nooit bereikt!

Middelhoge hagen 150 tot 350 cm

Fargesia is de meest geeigende soortgroep om dichte, compacte hagen mee te maken. De botanische soorten, dat wil zeggen de in het wild verzamelde planten, hebben de voorkeur vanwege goede groeieigenschappen en vitaliteit. Europeese selecties uit het zaad van Fargesia nitida en F. murieliae (soorten die recentelijk gebloeid hebben) met allerlei fantasienamen als Jumbo, Simba, Bimbo etc. zijn zwakker als gevolg van zelfbestuiving (inteelt). De nieuwe hybriden tussen nitida x murieliea zijn echter wel veelbelovend in groeikracht en vitaliteit en vanaf 2011 beperkt verkrijgbaar. Alle Fargesia's worden op den duur aan de voet circa 1 meter in doorsnede. Als de haag smaller moet blijven vanwege de beperkte ruimte in een tuin is het (ondiep) begrenzen met een randje bamboefolie of betonbandjes de oplossing. Bamboefolie voor Fargesia is uiteraard bij ons verkrijgbaar. Naast Fargesia kunnen ook de van nature hogere Phyllostachys bamboes als manshoge haag toegepast worden door deze jaarlijks op hoogte en breedte te snoeien. Aanplanten binnen een ingegraven begrenzing met bamboefolie is wel noodzakelijk voor een compacte haag. Onder het kopje 'toepassingen' zijn een aantal voorbeelden te vinden.

Hieronder volgen een aantal belangrijke soorten uit de Fargesia groep om als haag toe te passen:

Fargesia dracocephala Rufa (Vosstaartbamboe)

Een zeer sterke, belangrijke nieuwe Fargesia is in het wild verzameld in Gansu, China. De plant heeft opvallend appelgroen blad dat ook in de winter goed op kleur blijft en niet opkrult bij droogte of vorst. Het is een relatief lage soort (ca. 1,50 tot 2,50 meter, soms hoger) welke bij uitstek geschikt is om hagen mee aan te leggen. Fargsia rufa verdraagt snoei zeer goed en kan binnen korte tijd een dichte, groenblijvende haag opleveren. Deze plant maakt veel scheuten. Het is een vroeg uitlopende soort met vaak zelfs een tweede scheutengroei in de nazomer. Fargesia dracocephala Rufa groeit sneller uit in vergelijking met veel andere Fargesia’s waardoor na enkele jaren wat snoei aan de buitenranden nodig kan zijn om de haag smal te houden. Deze soort woekert absoluut niet, maar om een smalle rand te behouden kan afgrenzing met betonbandjes o.i.d. zinvol zijn. Ook als solitair is het een prachtige plant welke na 3 a 4 jaar een vol bebladerd habitus laat zien met overhangende halmen. Opvallend zijn de vosrode schutbladeren tijdens de groei van de jaarlijks nieuwe scheuten. Na een strenge winter een van de best groenblijvende soorten. Het is een van de weinige soorten welke zich lenen voor toepassing in kuipen en beplantingspbakken. Fargesia's woekeren niet.

Fargesia robusta Campbell

Een van de beste haagbamboes met een kenmerkende strak opgaande groeiwijze waarmee compacte, dichte hagen te verkrijgen zijn. Deze fraaie, polvormende bamboe heeft kleine, donkergroene bladeren, olijfgroene halmen en in het voorjaar opvallende papierwitte schutbladeren rondom de nieuwe halmen welke lang aan de plant blijven. Vrijgroeiend bereikt deze soort een hoogte van rond de 3 meter, afhankelijk van de standplaats en het bodemtype. Het is een vroeg uitlopende soort met vaak zelfs een tweede scheutengroei in de nazomer. Deze bamboe krult het blad niet bij vorst en droogte waardoor de plant altijd een frisgroen uiterlijk heeft. Om een smalle haag te behouden kan afgrenzing met betonbandjes o.i.d. zinvol zijn. Fargesia's woekeren niet.

Fargesia sp. Jiuzaighou 1 (Rode bergbamboe)

Een zeer fraaie, kleurrijke polvormer met kleine, smalle bladeren en van groen naar roodpurper verkleurende halmen en een diepgele herfstverkleuring. Deze botanische bamboe wordt niet voor niets ookwel Rode Bamboe genoemd. Deze soort is verzameld in Noord Sichuan, China en is een bamboe van de nieuwe generatie. De hoogte bedraagt 2 tot 3 meter. Tijdens slecht winterweer (droogte en vorst) krult het blad op en wordt wat doffer van kleur, maar bij weersverbetering krijgt de plant zijn oorspronkelijke vorm en sierlijkheid weer terug. Geschikt om hagen mee te maken tot diep in de schaduw. Fargesia's woekeren niet.

Fargesia murielae (nieuwe generatie)

De moederplant van deze fraaie soort heeft in de jaren '90 gebloeid. Uit het verzamelde zaad zijn talloze selecties gemaakt. Deze nieuwe planten kunnen er weer een eeuw tegen tot de volgende bloeiperiode. We hebben enkele vormen geselecteerd met goede tuineigenschappen. Bekende selecties zoals Jumbo en Bimbo hebben we uit het assortiment gedaan vanwege slechte groei en zwakke ontwikkeling. In 2011 hebben we de volgende cultivars: Fargesia murielae Nove Cento : een stevige, opgaande vorm met grote groeikracht. Deze veelbelovende selectie verdraagt direct zonlicht goed. Fargesia murielae Lava: een compact laag type dat zich leent voor lage hagen en toepassing als kuipplant. verdraagt direct zonlicht goed. Ook regelmatig planten van de stevige Deense selecties Freya en Freesena

Andere Fargesia's (niet woekerend) voor hagen zijn Fargesia murielae x nitida selecties en nitida x nitida Gansu kruisingen, Fargesia apicirubens, F. sp. scabrida, F. denudata en F. robusta Wolong op meer beschutte plaatsen.

Hibanobambusa tranquillans Shiroshima

Een bamboe met een geheel eigen karakter is de opvallend bontgetekende, grootbladige Hibanobambusa tranquillans Shiroshima. Het is verreweg de mooiste bontbladige bamboe. De moedervorm is afkomstig van Mount Hiba, Japan. Volgens de literatuur is het een kruising tussen Sasa veitchii f. tyugokensis en Phyllostachys nigra Henonis, ontstaan aan het einde van de 19e eeuw. Bijzonder aantrekkelijk als haag of solitair om een donkere achtergrond mee op te lichten. De relatief grote bladeren zijn voorzien van smalle en brede banden in de kleuren donkergroen, lichtgroen, geelgroen en cremegeel. In de volle zon zijn sommige jonge bladeren purper gekleurd. Ook in de winter houdt deze soort de kleuren goed vast. Deze bamboe groeit vaak struikvormig uit tot een hoogte van 2 tot 3 meter. Op gunstige locaties kan Hibanobambusa hoger worden. Is overigens goed te snoeien. De laatst bekende bloeiperiode was begin jaren ’70 dus deze plant heeft nog een lange toekomst voor zich. Hoewel bij ons nauwelijks woekerend, toch verstandig om binnen bamboefolie aan te planten.

Pseudosasa japonica (Japanse pijlbamboe)

Een kenmerkende bamboe uit Japan. Kaarsrechte dunne halmen en grote, brede bladeren. Werd en wordt veel gebruikt als haagplant. Hoogte 3 – 4 meter. Kan in strenge winters terugvriezen maar herstelt altijd goed. Op koude kanten (noord, oost) of in winterkoude gebieden is een soort als Pseudosasa japonica Tsutsumiana en Bashania qingshenshanensis een betere keuze. Laatste bloeiperiode was begin-midden jaren ’80. Dit is de soort waar vroeger in Japan pijlen voor de jacht van werden gesneden. Het is een dieper wortelende soort die altijd binnen wortelbegrenzerfolie aangeplant dient te worden.

Hoge hagen 350 cm tot 10 m

Als het uitzicht tot zeer hoog moet worden afgeschermd vanwege inkijk of uitzicht op een flatgebouw kan gedacht worden aan de echt hoge bamboesoorten. Denk hierbij aan 5 tot 10 meter. Het spreekt voor zich dat er voldoende groeiruimte moet zijn om tot deze afmetingen te komen. Hieronder een selectie aan bruikbare soorten voor dergelijke toepassingen.

Phyllostachys aureosulcata Aureocaulis & Spectabilis

De okergele halmen van de vorm Aureocaulis verkleuren het eerste jaar naar wijnrood aan de zonzijde. Sommige halmen hebben een opvallende zig-zag groei aan de basis en een deel van de nieuwe bladeren heeft fijne witte of gele lijntjes. Een soort met een werkelijk prachtig kleurcontrast tussen de diep okergele halmen en groene bladeren. De nieuwe scheuten zijn citroengeel. Naar de winter toe kleuren de halmen door naar diep okergeel. Door veel bezoekers als de mooiste soort betiteld. Hoogte ca 4 meter. Veel mensen die voor een zwarte bamboe komen vertrekken met deze geelhalmige soort omdat bij navraag vaak gezocht wordt naar een soort welke goed contrasteert met de omgeving. Vaak is die omgeving donker zodat een geelhalmige bamboe veel beter uitkomt. Zwarthalmige bamboes komen het best tot hun recht tegen een lichte achtergrond (witte muur, reflecterend water of raam).

De varieteit Spectabilis kermerkt zich door zwavelgele halmen met een groene sulcus. Een zeer waardevolle bamboe voor wat betreft sierwaarde, habitus en winterhardheid. Sommige halmen hebben een opvallende zig-zag groei aan de basis. De jonge halmen tonen en de eerste zomer vaak een rozerode tot purperen verkleuring rond de knopen. Sommige bladeren zijn bezet met fijne creme lijntjes. Een spectaculaire blikvanger. Het kan een flinke jongen worden met een hoogte van 5 – 7 meter en halmen met een doorsnede van 3 a 4 cm. Door snoei op een kleiner formaat te houden.

Phyllostachys bissetii (David Bisset bamboo)

Deze bamboe, genoemd naar zijn Amerikaanse ontdekker, David Bisset, is een topper onder de hoge bamboes wat betreft groeikracht, wintergroenheid en stormbestendigheid. Een ideale plant om hagen, struwelen en bosschages mee te maken. Produceert ieder jaar een hoge dichtheid aan nieuwe halmen. De halmen van deze soort zijn diepgroen tot geelgroen met veel donkergroen blad. De bladeren zijn licht gewelfd. Halmdikte 2 tot 3+ cm, hoogte vrijgroeiend 5 – 6 meter. Een snelle groeier voor snel resultaat! In kleinere tuinen is wortelbegrenzerfolie noodzakelijk. Is door snoei laag en smal te houden. Meestal in meerdere maten voorradig. Van vergelijkbare kwaliteit zijn o.a. de soorten Ph. humilis en Ph. nuda.

Phyllostachys angusta

Een soort met een vrij strakke, rechtopgaande groeiwijze, enigszins gelijkend op Semiarundinaria. Stugge, stevige halmen, olijfgroen. Perfect winterhard en relatief rustig in groei. Hoogte 4 tot 6 meter. ‘Angusta’ betekent ‘smal’, wat verwijst naar spitse scheuten. Uitstekende tuinbamboe voor een groots effect. Goed windbestendig. Bruikbaar in morderne, strak vormegeven tuinontwerpen. Deze soort groeit redelijk compact en is daarom weinig woekerend. Beperkt voorradig.

Phyllostachys vivax Huanwenzhu en Aureocaulis

Dit zijn een van de hoogste soorten om hagen of afscheidingen mee te plaatsen. Phyllostachys vivax wordt circa 10 meter hoog. De vorm Huanwenzhu kermerkt zich door donkergroene halmen met om-en-om een opvallende gele lengtestreep. De vorm Aureocaulis heeft volledig gele halmen. Andere zeer hoge bamboes zijn Phyllostachys atrovaginata, Ph. parvifolia en Ph. Shanghai-3.

Semiarundinaria virdis (Groene Tempelbamboe)

Semiarundinaria viridis (Green temple bamboo) is een hoog opgaande bamboe met een smalle groeiwijze en een uitstekende winterhardheid. Dit is de beste Semiarundinaria om een heg mee te maken. Deze soort heeft van nature zeer korte zijtakken en een dikke, rechte halm. Ook produceert deze plant een hoge dichtheid aan halmen. Door deze eigenschappen is deze soort bruikbaar voor smalle, hoge hagen en past S. viridis goed in een modern tuinontwerp met een strakke belijning. Natuurlijke groeihoogte bedraagt circa 6 (tot 8) meter. Om de uitbreidingsdrang te beteugelen is het gebruik van wortelbegrenzerfolie (HDPE rhizoombarriere) aan te raden.

Dit zijn niet alle soorten. Het complete assortiment bamboes is hier te vinden (klik hier)